Wynik finansowy się zgadza, sprzedaż rośnie, a mimo to na koncie firmowym ciągle brakuje pieniędzy? To jeden z najczęstszych i najbardziej frustrujących problemów przedsiębiorców. Zysk na papierze nie oznacza jeszcze gotówki w kasie – i właśnie różnica między wynikiem księgowym a cash flow decyduje o tym, czy firma zachowuje płynność finansową, czy zaczyna walczyć o przetrwanie. W tym artykule wyjaśniamy, czym naprawdę jest cash flow, skąd biorą się rozjazdy między zyskiem a pieniędzmi oraz jak praktycznie nimi zarządzać, aby firma mogła stabilnie funkcjonować i bezpiecznie się rozwijać.
Zysk na papierze a gotówka w firmie – gdzie znika pieniądz?
Wielu właścicieli firm doświadcza sytuacji, w której księgowość pokazuje dodatni wynik finansowy, a mimo to brakuje środków na opłacenie ZUS, podatków czy wynagrodzeń. To nie błąd w księgach, lecz naturalna konsekwencja sposobu, w jaki liczony jest wynik finansowy. Księgowość pokazuje ekonomiczny obraz działalności, ale nie odpowiada na jedno kluczowe pytanie: czy firma ma pieniądze tu i teraz.
Czym jest wynik księgowy i dlaczego bywa mylący?
Wynik księgowy powstaje zgodnie z zasadą memoriałową. Oznacza to, że przychody i koszty ujmuje się w momencie ich powstania, a nie w chwili faktycznej zapłaty.
Zasada memoriałowa w praktyce
Przychód jest księgowany w momencie wystawienia faktury, nawet jeśli pieniądze wpłyną na konto dopiero za kilka tygodni lub miesięcy. Podobnie koszty – mogą obciążać wynik, mimo że gotówka jeszcze nie została wydana.
Przykład z życia firmy
Wystawiasz fakturę na 50 000 zł z terminem płatności 60 dni. Cała kwota natychmiast trafia do rachunku zysków i strat jako przychód. Pieniądze pojawią się jednak dopiero po dwóch miesiącach – o ile klient zapłaci terminowo. W tym czasie musisz zapłacić dostawcom, wypłacić pensje oraz uregulować podatki. Zysk istnieje, ale gotówki fizycznie jeszcze nie ma.
Co to jest cash flow i dlaczego jest kluczowy dla firmy?
Cash flow to rzeczywiste wpływy i wydatki pieniężne w firmie. Pokazuje, ile gotówki faktycznie wpłynęło na konto i ile z niego wypłynęło w danym okresie. Wyróżniamy trzy rodzaje cash flow:
- operacyjny – związany z codzienną działalnością: sprzedaż, wynagrodzenia, podatki, koszty bieżące,
- inwestycyjny – zakup i sprzedaż aktywów, np. maszyn, sprzętu, nieruchomości,
- finansowy – kredyty, leasingi, pożyczki, spłaty rat, dywidendy.
Z punktu widzenia płynności finansowej najważniejszy jest cash flow operacyjny. Firma może być rentowna, ale jeśli z działalności operacyjnej nie generuje gotówki, szybko pojawią się problemy.
Skąd bierze się różnica między zyskiem a cash flow?
Rozjazd między wynikiem finansowym a gotówką na koncie jest zjawiskiem powszechnym. Najczęstsze przyczyny to:
- opóźnienia w płatnościach klientów i zatory płatnicze,
- zamrożenie środków w nadmiernych zapasach,
- jednorazowe inwestycje finansowane z bieżącej gotówki,
- amortyzacja, która obniża wynik, ale nie powoduje wypływu pieniędzy,
- zbyt szybkie regulowanie zobowiązań wobec dostawców,
- wzrost sprzedaży bez zabezpieczenia finansowania kapitału obrotowego.
W praktyce wiele firm rośnie „na papierze”, ale nie nadąża z finansowaniem tego wzrostu.
Jak liczyć cash flow w firmie?
Cash flow można obliczać na dwa sposoby:
- metodą pośrednią, rozpoczynając od wyniku netto i korygując go o pozycje niepieniężne oraz zmiany w kapitale obrotowym,
- metodą bezpośrednią, analizując faktyczne wpływy i wydatki gotówkowe w danym okresie.
Dla właściciela firmy ważniejsza od samej metody jest regularność monitorowania przepływów pieniężnych.
Jak monitorować cash flow i płynność finansową firmy?
Aby uniknąć problemów z gotówką, warto wdrożyć kilka prostych narzędzi:
- prognozę przepływów pieniężnych, nawet w formie prostego arkusza,
- analizę płynności finansowej, np. za pomocą wskaźników current ratio i quick ratio,
- analizę cyklu konwersji gotówki, czyli czasu od wydania pieniędzy do momentu ich odzyskania ze sprzedaży.
Im krótszy cykl konwersji gotówki, tym mniejsze ryzyko utraty płynności.
Praktyczne sposoby na poprawę cash flow
W codziennym zarządzaniu firmą często pomagają konkretne, operacyjne działania:
- skracanie terminów płatności od klientów lub rabaty za szybką zapłatę,
- regularne monitorowanie należności i wysyłanie przypomnień,
- negocjowanie dłuższych terminów płatności u dostawców,
- ograniczanie nadmiernych zapasów i zakupy „na bieżąco”,
- finansowanie inwestycji leasingiem lub kredytem zamiast gotówką,
- budowanie bufora gotówkowego na nieprzewidziane wydatki.
Zysk to teoria, cash flow to praktyka
Wynik finansowy pokazuje, jak firma wygląda w sprawozdaniach. Cash flow pokazuje, czy jest w stanie normalnie funkcjonować. Firmy rzadko upadają dlatego, że są nierentowne. Najczęściej upadają dlatego, że w kluczowym momencie zabrakło im gotówki.
Dlaczego firma ma zysk ale nie ma gotówki? – różnica między zyskiem a cash-flow
Dlaczego firma ma zysk, ale nie ma gotówki?
Ponieważ zysk liczony jest memoriałowo, a cash flow pokazuje faktyczne przepływy pieniężne. Firma może wykazać przychód na fakturze, mimo że pieniądze jeszcze nie wpłynęły na konto. W tym czasie musi regulować bieżące zobowiązania, co powoduje brak gotówki.
Czym różni się zysk od cash flow?
Zysk pokazuje wynik finansowy firmy na papierze, natomiast cash flow pokazuje realne wpływy i wydatki gotówki. Zysk nie gwarantuje płynności finansowej, a dodatni cash flow oznacza, że firma faktycznie ma pieniądze.
Co to jest cash flow operacyjny?
Cash flow operacyjny to przepływy pieniężne związane z codzienną działalnością firmy, takie jak sprzedaż, wynagrodzenia, podatki i koszty bieżące. Jest to najważniejszy rodzaj cash flow, ponieważ decyduje o zdolności firmy do normalnego funkcjonowania.
Czy firma może być rentowna i jednocześnie mieć problemy finansowe?
Tak. Firma może być rentowna na poziomie wyniku księgowego, ale mieć ujemny cash flow operacyjny. W takiej sytuacji pojawiają się problemy z regulowaniem zobowiązań, mimo że biznes „na papierze” wygląda dobrze.
Jakie są najczęstsze przyczyny problemów z cash flow?
Do najczęstszych przyczyn należą opóźnienia w płatnościach klientów, nadmierne zapasy, jednorazowe inwestycje finansowane z gotówki, amortyzacja oraz brak kontroli nad terminami płatności wobec dostawców.
Jak liczyć cash flow w firmie?
Cash flow można liczyć metodą pośrednią, korygując wynik netto o pozycje niepieniężne i zmiany w kapitale obrotowym, lub metodą bezpośrednią, analizując rzeczywiste wpływy i wydatki gotówki w danym okresie.
Jak poprawić cash flow w firmie?
Cash flow można poprawić poprzez skracanie terminów płatności od klientów, monitorowanie należności, negocjowanie dłuższych terminów u dostawców, ograniczanie zapasów, finansowanie inwestycji leasingiem oraz budowanie bufora gotówkowego.
Dlaczego cash flow jest ważniejszy niż zysk?
Ponieważ to cash flow decyduje o zdolności firmy do regulowania bieżących zobowiązań. Zysk nie zapłaci ZUS ani wynagrodzeń, jeśli pieniądze nie wpłynęły na konto. Dlatego mówi się, że zysk to teoria, a cash flow to praktyka.